rozwód separacja alimenty Sprawy rozwodowe – porady prawne na temat rozwodu, separacji. Alimenty na dziecko i podział majątku
rozwód separacja alimenty
30lip/150

Separacja może być korzystniejsza od rozwodu

kłótnia męża i żonyCiągłe kłótnie i prowadzenie życia na oddzielny rachunek nie musi od razu prowadzić do rozwodu. Często zdarza się, że pogorszenie relacji pomiędzy małżonkami jest tymczasowe, a ich naprawienie wymaga czasu, zaś ostateczne zakończenie małżeństwa może negatywnie odbić się na losie wspólnych dzieci. Warto się zastanowić nad separacją, która umożliwia uregulowanie spraw majątkowych, ale nie powoduje ustania małżeństwa. Dodatkowo, separację można w każdej chwili zakończyć i powrócić do normalnego życia małżeńskiego.

Separacja może zostać orzeczona przez sąd na żądanie każdego z małżonków, gdy nastąpił pomiędzy nimi zupełny rozkład pożycia. Ma on miejsce, gdy małżeństwo przestaje całkowicie funkcjonować i zostają zerwane wszelkie więzy duchowe, fizyczne i gospodarcze łączące męża i żonę. Taki zupełny rozkład pożycia nie musi być jednocześnie trwały (nieodwracalny), jak w przypadku rozwodu.

Kiedy separacja jest niemożliwa?

Jednakże, nawet jeśli doszło do zupełnego rozkładu pożycia, separacja będzie wykluczona w dwóch przypadkach. Przede wszystkim wtedy, gdy na skutek wydania takiego rozstrzygnięcia miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci. Chodzi tu wyłącznie o dzieci, które nie ukończyły 18 lat. Albo gdy z innych względów orzeczenie separacji byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, np. zbyt krótki czas, w którym istnieje rozkład pożycia, posiadanie wspólnych pełnoletnich dzieci, które wymagają opieki, albo też jeden z małżonków jest nieuleczalnie chory.

Skutki separacji

Separacja wywołuje skutki podobne do rozwodu w sferze władzy rodzicielskiej, alimentów, wyłączenia od dziedziczenia, wykluczenia domniemania pochodzenia dziecka z małżeństwa, jeżeli zostanie ono urodzone przez matkę pozostającą w separacji. W razie orzeczenia separacji małżonkowie w dalszym ciągu pozostają małżeństwem i nie mają prawa wziąć kolejnego ślubu. Poza tym małżonek pozostający w formalnej separacji wyłączony jest od dziedziczenia ustawowego po współmałżonku. Wyłączeniu ulega więc tutaj zasada, że w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek.

W odróżnieniu od rozwodu, małżonkowie pozostający w separacji mają obowiązek wspierania się w trudnych sytuacjach, gdy przemawiają za tym względy słuszności. Separacja nie zwalnia ich od wzajemnej pomocy w ciężkiej chorobie, wspólnego rozwiązywaniu problemów wychowawczych z dziećmi czy wsparcia finansowego w przypadku znaczącego pogorszenia się sytuacji materialnej drugiego małżonka np. na skutek utraty pracy. Orzeczenie separacji powoduje, że małżonkowie nie mają względem siebie obowiązku wspólnego pożycia. Nie powoduje ono jednak rozwiązania małżeństwa, a co za tym idzie, w żadnej mierze nie zwalnia z obowiązku dochowania wierności drugiemu małżonkowi.

Pozostający w separacji małżonkowie nie mogą powrócić do swojego poprzedniego nazwiska. Nie stosuje się tutaj właściwej dla rozwodu zasady, zgodnie z którą małżonek rozwiedziony, który w skutek zawarcia małżeństwa zmienił swoje dotychczasowe nazwisko, ma prawo w ciągu trzech miesięcy od chwili uprawomocnienia się orzeczenia rozwodu powrócić do nazwiska, które nosił przed zawarciem małżeństwa.

W orzeczeniu o separacji sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków i o kontaktach rodziców z dzieckiem i wskazuje w jakiej wysokości mają oni obowiązek ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka. Może również określić sposób korzystania ze wspólnego mieszkania. W wyjątkowych przypadkach, na żądanie jednego z małżonków może nawet nakazać eksmisję drugiego z małżonków z lokalu. Ważną kwestią jest również to, że z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia separacji, między małżonkami powstaje rozdzielność majątkowa. Później z chwilą zniesienia separacji pomiędzy małżonkami powstaje ponownie wspólność majątkowa. Małżonkowie mają jednak prawo do utrzymania rozdzielności i sąd ma obowiązek orzec o jej utrzymaniu na wspólny wniosek małżonków.

Zaletą separacji jest możliwość jej zakończenia na wspólne żądanie obojga małżonków. Nie wystarczy do tego jednak samo podjęcie wspólnego pożycia. Skutki takiej formalnej separacji trwają do czasu wydania kolejnego orzeczenia przez sąd, tym razem o zniesieniu. Z tą chwilą wszelkie skutki wcześniejszej separacji zostają uchylone. Znosząc separację, sąd podejmuje po raz kolejny decyzję o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem.

22cze/120

Majątek osobisty

Aby dobra zostały zakwalifikowane jako majątek osobisty zwany również odrębnym to wg artykułu 33  k.r.o muszą one spełniać następujące kryteria:

- muszą być uzyskane przed ślubem (przed powstaniem wspólności ustawowej)

- muszą być odziedziczone i darowane już w trakcie małżeństwa

- są to prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odręnym przepisom, np nieruchomości, maszyny, do których mają prawo jako wspólnicy spółki cywilnej

- przedmioty majątkowe służące zaspokajaniu wyłącznie osobistych potrzeb jednego z małżonków np. ubrania, sprzęt rehabilitacyjny

- prawa niezbywalne przysługujące tylko jednemu z małżonków np. prawo dożywocia, prawo alimentów

- przedmioty uzyskane tytułem odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia alco zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, tutaj wyjątkiem jest renta małżonka przyznana z powodu utraty zdolności do pracy zarobkowej lub zwiększenia jego potrzeb albo zmniejszenia widoków na przyszłość, taka renta objęta jest wspólnością tak samo jak renta ZUS czy emerytura

- należne, ale jeszcze nie wypłacone wynagrodzenie za pracę oraz kwoty należne z tytułu innej działalności zarobkowej, z prowadzenia firmy

- nagrody za osobiste osiągnięcia otrzymane przez żonę lub męża np. nagroda w konkursie piękności, ale premia czy nagroda związana z pracą należeć będzie do majątku wspólnego

- prawa autorskie i pokrewne, prawa własności przemysłowej, ale tutaj znowu honorarium autorskie czy tantiemy wchodzą w skład majątku dorobkowego

- przedmioty, nieruchomości, ruchomości kupione ze środków uzyskanych w zamian za przedmioty, które stanowiły majątek osobisty np. działka budowlana kupiona za pieniądze uzyskane ze sprzedaży mieszkania odziedziczonego przez męża

17kwi/121

Brak zgody na rozwód

W kilku poprzednich wpisach poruszaliśmy temat braku zgody na rozwód. Mówiliśmy już o odmowie rozwodu ze względu na dobro dziecka. W tym wpisie zajmiemy się odmową zgody na rozwód przez wzgl na moralne i obyczajowe zasady współżycia społecznego oraz prawem małżonka do odmowy rozwodu.

Trudno jest jednoznacznie określić definicję zasad współżycia społecznego, ale żeby lepiej zrozumieć to pojęcie przytoczymy jeden z wyroków Sądu Najwyższego, w którym za niezgodne z zasadami współżycia uznane zostało żądanie przez małżonka rozwodu po 30 latach małżeństwa, gdy żona ciężko zachorowała i potrzebowała opieki. W takiej sytuacji małżonka wskutek orzeczenia rozwodu doznałaby rażącej krzywdy.

Często słyszy się w filmach stwierdzenie "nie dam ci rozwodu", "nie zgodzę się na rozwód". Mimo braku zgody na rozwód małżonka niewinnego rozwód jest dopuszczalny. W takiej sytuacji dochodzą do głosu również zasady współżycia społecznego. Oczywiście trzeba podkreślić, że odmowa zgody na rozwód małżonka niewinnego jest jego prawem z zastrzeżeniem, że odmowa ta nie koliduje z tymi zasadami. Przykładowo nie może być sytuacji, że małżonek będzie blokował drugiemu małżonkowi rozwód tylko dlatego, że chce zamanifestować swoją przewagę nad małżonkiem domagającym się rozwodu i chcącym ułożyć sobie nowe życie osobiste. Przykładowo jeśli małżonek zdradził żonę z inną kobietą i w wyniku tej zdrady urodziło się dziecko, rozwodzący się małżonkowie natomiast nie mieli dzieci. W tej sytuacji odmowa rozwodu przez małżonkę będzie nieskuteczna.

29mar/120

Interes rodziców jest drugorzędny w stosunku do dobra dziecka

W sprawach rodzinnych interes rodziców będzie zawsze drugorzędny w stosunku do dobra dziecka. Dziecko musi mieć zapewnioną dbałość o sytuację uczuciową, duchową i materialną. Trzeba mu zapewnić warunki rozwoju fizycznego i duchowego. Ochrona praw dziecka jest obowiązkem konstytucyjnym i podstawą prawa rodzinnego. W sprawach rozwodowych niestety często jest tak, że dla dobra dziecka lepsze jest ich rozstanie niż narażanie dziecka na odczuwanie efektów ich konfliktu. Zawsze rozwód będzie miał negatywny wpływ na dziecko. W pewnych sytuacja mając na wadze dobro dziecka sąd nie zezwoli na rozwód rodziców. Przykładowo jeśli dziecko na skutek konfliktu rodziców będzie miało objawy depresji, będzie miało problemy nauką, zabawą, a wg opinii psychologa rodzinnego ośrodka diagnostyczno-konsultacyjnego po rozwodzie te objawy jeszcze się pogłębią. Są to bardzo trudne do rozstrzygnięcia kwestie, ponieważ nie można zmusić ludzi do wspólnego życia jeśli ich pozycie nie istnieje.

16mar/121

Czy sąd może nie wydać wyroku rozwodowego?

Wniesienie sprawy rozwodowej nie jest równoznaczne z uzyskaniem rozwodu. Nawet jeśli sąd ustali pełny rozkład pożycia, wcale nie oznacza to, że sprawa zakonczy się wyrokiem rozwodowym. Są pewne sytuacje, kiedy wydanie wyroku rozwodowego jest niedopuszczalne i żaden sąd takowego wyroku nie wyda. Sąd z pewnością nie da rozwodu małżonkom, jeśli na skutek ich rozstania ucierpi dobro dziecka. Również, kiedy rozwód małżonków byłby niezgodny z zasadami współżycia społecznego sąd nie przychyli sie do wniosku. Ponadto, kiedy rozwodu żąda osoba wyłącznie winna rozkładu małżeństwa, sąd nie wyda wyroku rozwodowego, chyba że drugi małżonek wyrazi zgodę na rozwód, albo odmowa jest niezgodna z zasadami współżycia społecznego.

18paź/111

Przesłanki do rozwodu

Podstawowym warunkiem uzyskania rozwodu jest trwały i zupełny rozkład pożycia małżeńskiego, a także brak szans na poprawę stosunków. Co to oznacza wspólne pożycie małżeńskie? Otóż jest to więź dwojga małżonków, więź która obejmuje miłość, szacunek, zaufanie i współżycie cielesne. Poza tym jest to również wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego, zamieszkanie w jednym domu. Oczywiście fakt, że oboje małżonkowie z jakichś przyczyn nie mieszkaja razem lub nie współżyją ze sobą nie spowoduje stwierdzenia rozkładu pożycia. Są różne przyczyny, dla których takie sytuacje mogą się pojawić. Finansowe, kiedy jedno z małżonków zarobkowo wyjeżdża za granicę lub zdrowotne, kiedy z powodu jakiejś choroby współżycie jest niemożliwe. Dla rozkładu pożycia małżeńskiego decydujące będą czynniki duchowe takie jak niechęć, wrogość, nienawiść, agresja w stosunku do małżonka lub dzieci. Przyczyny rozwodów można podzielić na zawinione, niezawinione. Zawinionymi przesłankami będzie nadużywanie alkoholu, wspomniana już agresja (również słowna), unikanie pracy i współfinansowania potrzeb rodziny, agresywny lub obojętny stosunek do dzieci czy nawert rodziny współmałżonka. Niezawinione przyczyny to choroba psychiczna, długotrwała choroba, niezgodność charakterów lub niedopasowanie seksualne. Czasami niektóre przyczyny w zależności od okoliczności mogą być traktowane jako zawinione lun niezawinione. Może to być nawet różnica w poglądach religijnych, różnica w wieku.