rozwód separacja alimenty Sprawy rozwodowe – porady prawne na temat rozwodu, separacji. Alimenty na dziecko i podział majątku
rozwód separacja alimenty
10mar/161

Czy sąd może nakazać dziadkom płacenie alimentów na wnuka?

egzekucja alimentówDo kancelarii zgłosiła się młoda, rozwiedziona dziewczyna z niewielkiej miejscowości z problemem dotyczącym uchylania się byłego męża od płacenia alimentów na wspólne dziecko. Ojciec unika łożenia na utrzymanie syna tłumacząc to złą sytuacją materialną i brakiem pracy. Tymczasem jak to w niewielkim mieście, wszyscy wiedzą wszystko. Syn mieszka u rodziców, jeździ dobrymi samochodami swojego ojca i pracuje u niego w firmie. Twierdzi jednak, że pracuje nieodpłatnie.

Kobieta zrozpaczona, ponieważ nie ma pieniędzy na zaspokojenie podstawowych potrzeb swoich i dziecka, a ojciec śmieje się jej w twarz. Czy, skoro ojciec dziecka nie wywiązuje się z obowiązków alimentacyjnych, można przenieść obowiązek płacenia alimentów na dziadków dziecka?Jak doprowadzić do egzekucji alimentów?

Oczywistą rzeczą jest, że w pierwszej kolejności obowiązek płacenia alimentów mają rodzice dziecka. W tym przypadku ojciec. Na bazie przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego dopuszczalne jest jednak wniesienie pozwu o alimenty przeciwko krewnym zobowiązanym w dalszej kolejności do płacenia. Tutaj, matka dziecka może złożyć pozew przeciwko dziadkowi lub obojgu dziadkom.

Potwierdza to orzeczenie Sądu Najwyższego z 20 lutego 1974 roku w sprawie sygn.. akt III CRN 388/73. Na podstawie tego orzeczenia, dopuszczalne jest powództwo przeciwko zobowiązanemu w dalszej kolejności dziadkowi, który zatrudnia ojca dziecka wówczas, gdy ten twierdzi, że pracuje nieodpłatnie. Jednakże w momencie podjęcia przez ojca dziecka odpłatnej pracy, obowiązek dziadka natychmiast wygaśnie i alimenty przejmie ojciec małoletniego dziecka. Podobne stanowisko zajął SN również w innych orzeczeniach, twierdząc, że ciążący obowiązek utrzymywania dzieci nie pozbawia ich prawa żądania alimentów od dalszych wstępnych np. od dziadków, wówczas gdy rodzice nie są w stanie zapewnić im wystarczających środków utrzymania i mogłyby znaleźć się w niedostatku. Jednak nie można przerzucić na nich całego obowiązku niespełnionego przez ojca, bo sąd może tylko zobowiązać ich do tych świadczeń, na które pozwalają im możliwości majątkowe. Gdy np. sąd przyzna świadczenie osobno od dziadka i osobno od babci, może zróżnicować ich wysokość stosownie do możliwości płatniczych każdego z nich. Oznacza to, że na krewnych tego samego stopnia nie ciąży obowiązek uiszczania alimentów w takiej samej kwocie na rzecz wnuka. Dodatkowo wysokość przyznanego przez sąd świadczenia zależy nie tylko od sytuacji materialnej zobowiązanego do płacenia, ale również od uzasadnionych potrzeb wnuka. Jeżeli jednak jedno z rodziców nie jest w stanie łożyć na utrzymanie syna (córki), to nie powoduje, że automatycznie jego krewni muszą wyręczyć go w wypełnianiu obowiązku alimentacyjnego. Sąd może odmówić zobowiązania dziadków do łożenia na utrzymanie wnuka.

13lis/151

Unieważnienie małżeństwa

Przypadki unieważnienia małżeństwa cywilnego nie są zbyt częste. Tutaj zwykle dochodzi do rozwiązania małżeństwa poprzez rozwód. Częściej słyszy się o unieważnieniu ślubu kościelnego. Zacznijmy od zdefiniowania tych pojęć. Aby mogło dojść do unieważnienia małżeństwa cywilnego, sąd musi stwierdzić, że małżeństwo właściwie nie zostało nigdy ważnie zawarte, bo w chwili jego rozpoczęcia istniały określone przyczyny, które to uniemożliwiały. W przypadku rozwodu sytuacja jest inna, ponieważ rozwód to nic innego jak rozwiązanie ważnego związku małżeńskiego, ale z przyczyn, które nastąpiły już po jego zawarciu.

Jakie mogą być przyczyny unieważnienia małżeństwa?

O unieważnienie małżeństwa można wystąpić, gdy:

  • jeden z małżonków jest ubezwłasnowolniony
  • żona lub mąż cierpi na niedorozwój umysłowy lub chorobę psychiczną
  • małżeństwo zostało zawarte z mężczyzną, który ma mniej niż 18 lat lub kobietą poniżej 16 roku życia
  • pomiędzy małżonkami występuje pokrewieństwo
  • pomiędzy małżonkami stosunek przysposobienia
  • związek został zawarty przy braku świadomości, na skutek błędu lub groźby
  • gdy oświadczenie o wstąpieniu w związek małżeński złożyła osoba, która znajdowała się w stanie uniemożliwiającym świadome wyrażenie woli, czyli była np. pod wpływem alkoholu, narkotyków lub podjęła decyzję pod groźbą
  • ktoś wstąpił w związek małżeński, bo był przekonany, że w przeciwnym razie jemu lub bliskiej osobie grozi niebezpieczeństwo
  • decyzja została podjęta będąc w błędzie co do tożsamości drugiej osoby

Najczęstszą przyczyną zgłaszaną do sądów jest choroba psychiczna. Kluczowe znaczenie ma tutaj, czy choroba istniała już w momencie zawarcia związku. Należy też dodać, że nie każda choroba psychiczna może być podstawą do uznania małżeństwa za niebyłe. Istotne jest, czy stan zdrowia małżonka zagraża samemu małżeństwu lub zdrowiu potomka. Jeśli np. jedno z małżonków żyło z chorobą psychiczną wiele lat i w żaden sposób nie wpływało to na funkcjonowanie małżeństwa, a chora osoba może wypełniać obowiązki rodzicielskie, sąd może oddalić powództwo. Przepisy wyraźnie wskazują, że tylko choroba trwająca jeszcze przed ślubem byłaby podstawą do unieważnienia małżeństwa. Powstanie choroby już w trakcie trwania małżeństwa nie wystarczy, aby je unieważnić.

Aby unieważnić małżeństwo cywilne, należy wystąpić do sądu. Sąd oprócz decyzji o unieważnieniu małżeństwa, rozstrzygnie jednocześnie o sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania lub podziale majątku wspólnego, orzeknie, która ze stron zawarła małżeństwo w złej wierze, czyli od początku wiedziała o okoliczności, która może stanowić podstawę unieważnienia.

Unieważnienie ślubu kościelnego

Inną kwestią jest unieważnienie ślubu kościelnego. Z uwagi na nierozerwalny charakter małżeństwa, w systemie kanonicznego prawa małżeńskiego i rodzinnego, który ma podstawę w kodeksie prawa kanonicznego, nie istnieją instytucje znane w systemach prawnych państwowych, czyli rozwodu i unieważnienia małżeństwa. Istnieje natomiast instytucja stwierdzenia nieważności małżeństwa. Kompetentny sąd kościelny stwierdza wówczas, że małżeństwo zostało zawarte nieważnie.

Nieważność małżeństwa kościelnego może zostać stwierdzona, jeśli przy jego zawarciu pominięto wymogi prawa, między małżonkami mogła istnieć przeszkoda małżeńska, u przynajmniej jednej ze stron istniała szeroko rozumiana wada zgody małżeńskiej. Inną przyczyną może być niezachowanie formy kanonicznej. Kolejną przesłanką jest wykluczenie przez kobietę posiadania potomstwa, mimo że przed ślubem zakładała z narzeczonym powiększenia rodziny. Podobnie jak w sytuacji unieważnienia małżeństwa cywilnego, dużo zależy od okoliczności.

W procesie stwierdzenia nieważności małżeństwa orzeka trzech sędziów. Stosuje się następujące dowody: oświadczenia stron, dokumenty, zeznania świadków, ekspertyzy biegłych, oględziny sądowe oraz domniemania. Strony mogą mieć swoich pełnomocników i adwokatów.

Ważności małżeństwa broni natomiast „obrońca węzła małżeńskiego”, którzy przedkłada sądowi to wszystko co zdaje się przemawiać za ważnością małżeństwa. Wyrok stwierdzający nieważność małżeństwa jest prawomocny wówczas, gdy zostanie potwierdzony przez sąd wyższej instancji. Do przyjmowania spraw (pozwów) o stwierdzenie nieważności małżeństwa właściwy jest są diecezjalny diecezji, na terenie której zawarte zostało małżeństwo oraz sąd diecezjalny diecezji, na terenie której strona pozwana ma stałe tymczasowe miejsce zamieszkania. Wyjątkowo właściwe są również sąd diecezjalny diecezji, na terenie której strona powodowa ma stałe miejsce zamieszkania oraz sąd diecezjalny diecezji, na terenie której trzeba będzie zbierać większość dowodów.

6lis/150

Plan wychowawczy zwiększa szanse na szybki rozwód

Jeśli rozwodzący się rodzice posiadają małoletnie dzieci, sąd orzekając o rozwodzie oprócz stwierdzenia, czy pomiędzy małżonkami doszło do trwałego i zupełnego rozpadu tzn. czy ustała między nimi więź emocjonalna, fizyczna i gospodarcza, będzie w pierwszym rzędzie brał pod uwagę dobro dzieci. Sąd jest zobligowany do zbadania, czy na skutek rozwodu nie ucierpią dzieci.

Rodzice małoletnich dzieci, chcąc łatwiej przejść przez rozwód, mogą ustalić między sobą plan wychowawczy dotyczący dzieci i na jego podstawie przekonać sędziego, że na skutek ich rozstania dzieci sytuacja dzieci nie ulegnie pogorszeniu. Taki plan wychowawczy należy wspólnie ustalić, sporządzić na piśmie i dołączyć do pozwu rozwodowego.

Taki plan to swego rodzaju porozumie pomiędzy małżonkami o sposobie wychowania i wykonywania władzy rodzicielskiej po rozwodzie. W planie wychowawczym musi znaleźć się deklaracja obojga małżonków, że po rozstaniu będą współdziałać w wychowaniu i rozwoju dzieci pomimo rozwodu. Ponadto w planie rodzice muszą określić i u kogo dzieci będą na stałe mieszkać oraz jak zostanie rozwiązana kwestia utrzymania kontaktów. Należy ustalić w jakie dni dzieci będą przebywać u drugiego rodzica, jak drugi rodzic będzie się kontaktował oraz które święta i którą część wakacji będą spędzały z nim. Niezwykle ważne jest ustalenie kwestii finansowych, określenie który z rodziców będzie ponosił koszty utrzymania dziecka, edukacji, wakacji, jak będzie wyglądała kwestia łożenia na dzieci. Trzeba też ustalić jak rodzice będą współdziałać w sytuacjach kryzysowych np. w przypadku choroby dziecka.

Załączenie do pozwu rozwodowego planu wychowawczego zwiększa szansę na szybkie i polubowne rozstanie oraz na to, że oboje rodzice zachowają pełną władzę rodzicielską. W przeciwnym razie sąd wydając wyrok rozwodowy, może ograniczyć władzę rodzicielską przysługującą jednemu z małżonków. Drugi rodzic będzie wtedy decydował tylko o niektórych sprawach dziecka i kontaktował się z nim jedynie na ustalonych i wyznaczonych terminach.

Składając plan wychowawczy, jeśli sąd dojdzie do wniosku, że porozumienie jest zgodne z dobrem dzieci, zwiększy to szanse, że sąd przychyli się do wniosku małżonków.

25wrz/150

Czy po rozwodzie można odebrać nazwisko byłej żonie?

Powrót do panieńskiego nazwiska po rozwodzie

zdrada małżeńskaRozwód daje małżonkowi, który na skutek ślubu zmienił nazwisko, możliwość powrotu do nazwiska noszonego przed ślubem. W praktyce dotyczy to głównie kobiet, ale również mężczyznom, którzy po ślubie zdecydowali się przyjąć nazwisko żony. Jest to zjawisko rzadkie, ale również obecne. Na podjęcie decyzji o powrocie do nazwiska panieńskiego lub sprzed ślubu małżonek ma 3 miesiące od uprawomocnienia się wyroku rozwodowego. Formalności nie są skomplikowane, należy tylko w urzędzie stanu cywilnego złożyć oświadczenie przed kierownikiem USC. Oświadczenie to trzeba jednak złożyć osobiście, nie może go złożyć żaden przedstawiciel ani tym bardziej były mąż. Po upływie nadmienionych 3 miesięcy, jeżeli małżonek w tym czasie nie załatwi formalności, musi niestety przejść całą procedurę administracyjną związaną ze zmianą imienia i nazwiska.

Decyzja co do powrotu do poprzedniego nazwiska po rozwodzie należy wyłącznie do małżonka, który je zmienił i jest całkowicie dobrowolne. Do zmiany nazwiska nie może zmusić były mąż, który nie chce aby była żona nosiła jego nazwisko. Nie ma tutaj znaczenia, kto był winny rozpadowi małżeństwa, i nie ma możliwości wymagania tego od byłej żony nawet wtedy gdy rozwód był orzeczony z wyłącznej winy żony z powodu rażąco nagannego sposobu prowadzenia się. Z orzeczenia Sądu Najwyższego z 2 lutego 1978 r. sygn.. akt IV CZ 11/78 wynika to jednoznacznie: „Były mąż nie może domagać się odebrania swojej byłej żonie prawa do nazwiska nabytego przez małżeństwo, jako że kodeks rodzinny i opiekuńczy takiej możliwości nie przewiduje”.

Z takim pytaniem spotykamy się dość często przy okazji zakończonej sprawy rozwodowej. Najczęściej zgłaszają się osoby żyjące w niewielkich miejscowościach, gdzie wszyscy się znają. Często, gdy rozwód następuje np. ze względu na niemoralne zachowanie lub alkoholizm żony, byłemu mężowi i jego rodzinie zależy na tym, aby po rozwodzie była żona nie używała nazwiska męża. Niestety, jak wcześniej wspomniano, nie ma możliwości zmuszenia do powrotu do nazwiska sprzed ślubu.

30lip/150

Separacja może być korzystniejsza od rozwodu

kłótnia męża i żonyCiągłe kłótnie i prowadzenie życia na oddzielny rachunek nie musi od razu prowadzić do rozwodu. Często zdarza się, że pogorszenie relacji pomiędzy małżonkami jest tymczasowe, a ich naprawienie wymaga czasu, zaś ostateczne zakończenie małżeństwa może negatywnie odbić się na losie wspólnych dzieci. Warto się zastanowić nad separacją, która umożliwia uregulowanie spraw majątkowych, ale nie powoduje ustania małżeństwa. Dodatkowo, separację można w każdej chwili zakończyć i powrócić do normalnego życia małżeńskiego.

Separacja może zostać orzeczona przez sąd na żądanie każdego z małżonków, gdy nastąpił pomiędzy nimi zupełny rozkład pożycia. Ma on miejsce, gdy małżeństwo przestaje całkowicie funkcjonować i zostają zerwane wszelkie więzy duchowe, fizyczne i gospodarcze łączące męża i żonę. Taki zupełny rozkład pożycia nie musi być jednocześnie trwały (nieodwracalny), jak w przypadku rozwodu.

Kiedy separacja jest niemożliwa?

Jednakże, nawet jeśli doszło do zupełnego rozkładu pożycia, separacja będzie wykluczona w dwóch przypadkach. Przede wszystkim wtedy, gdy na skutek wydania takiego rozstrzygnięcia miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci. Chodzi tu wyłącznie o dzieci, które nie ukończyły 18 lat. Albo gdy z innych względów orzeczenie separacji byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, np. zbyt krótki czas, w którym istnieje rozkład pożycia, posiadanie wspólnych pełnoletnich dzieci, które wymagają opieki, albo też jeden z małżonków jest nieuleczalnie chory.

Skutki separacji

Separacja wywołuje skutki podobne do rozwodu w sferze władzy rodzicielskiej, alimentów, wyłączenia od dziedziczenia, wykluczenia domniemania pochodzenia dziecka z małżeństwa, jeżeli zostanie ono urodzone przez matkę pozostającą w separacji. W razie orzeczenia separacji małżonkowie w dalszym ciągu pozostają małżeństwem i nie mają prawa wziąć kolejnego ślubu. Poza tym małżonek pozostający w formalnej separacji wyłączony jest od dziedziczenia ustawowego po współmałżonku. Wyłączeniu ulega więc tutaj zasada, że w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek.

W odróżnieniu od rozwodu, małżonkowie pozostający w separacji mają obowiązek wspierania się w trudnych sytuacjach, gdy przemawiają za tym względy słuszności. Separacja nie zwalnia ich od wzajemnej pomocy w ciężkiej chorobie, wspólnego rozwiązywaniu problemów wychowawczych z dziećmi czy wsparcia finansowego w przypadku znaczącego pogorszenia się sytuacji materialnej drugiego małżonka np. na skutek utraty pracy. Orzeczenie separacji powoduje, że małżonkowie nie mają względem siebie obowiązku wspólnego pożycia. Nie powoduje ono jednak rozwiązania małżeństwa, a co za tym idzie, w żadnej mierze nie zwalnia z obowiązku dochowania wierności drugiemu małżonkowi.

Pozostający w separacji małżonkowie nie mogą powrócić do swojego poprzedniego nazwiska. Nie stosuje się tutaj właściwej dla rozwodu zasady, zgodnie z którą małżonek rozwiedziony, który w skutek zawarcia małżeństwa zmienił swoje dotychczasowe nazwisko, ma prawo w ciągu trzech miesięcy od chwili uprawomocnienia się orzeczenia rozwodu powrócić do nazwiska, które nosił przed zawarciem małżeństwa.

W orzeczeniu o separacji sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków i o kontaktach rodziców z dzieckiem i wskazuje w jakiej wysokości mają oni obowiązek ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka. Może również określić sposób korzystania ze wspólnego mieszkania. W wyjątkowych przypadkach, na żądanie jednego z małżonków może nawet nakazać eksmisję drugiego z małżonków z lokalu. Ważną kwestią jest również to, że z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia separacji, między małżonkami powstaje rozdzielność majątkowa. Później z chwilą zniesienia separacji pomiędzy małżonkami powstaje ponownie wspólność majątkowa. Małżonkowie mają jednak prawo do utrzymania rozdzielności i sąd ma obowiązek orzec o jej utrzymaniu na wspólny wniosek małżonków.

Zaletą separacji jest możliwość jej zakończenia na wspólne żądanie obojga małżonków. Nie wystarczy do tego jednak samo podjęcie wspólnego pożycia. Skutki takiej formalnej separacji trwają do czasu wydania kolejnego orzeczenia przez sąd, tym razem o zniesieniu. Z tą chwilą wszelkie skutki wcześniejszej separacji zostają uchylone. Znosząc separację, sąd podejmuje po raz kolejny decyzję o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem.

10cze/151

Ponowienie pozwu o rozwód

Ponowienie złożenie pozwu rozwodowego to niezmiernie rzadka sytuacja, niemniej jednak zdarza się, że gdy sąd nie zgodzi się na rozwód, pozew jest składany ponownie. Wyrok rozwodowy może być podważony tylko w wyjątkowych sytuacjach, które zdarzają się niezwykle rzadko. Podważenie wyroku rozwodowego odbywa się w trybie wznowienia postępowania, które jest dopuszczalne w pewnych sytuacjach:

  • gdy wyrok zapadł w oparciu o podrobiony dokument
  • dokument stanowiący podstawę do rozwodu został przerobiony
  • po zakończeniu postępowania zostały ujawnione fakty lub dowody, z których strona nie mogła skorzystać, a istniały w toku sprawy rozwodowej
  • naruszenie przepisów prawa, wskutek czego strona nie miała możliwości obrony swych praw

Z ponownym pozwem rozwodowym lub pozwem o separację może wystąpić każdy z małżonków gdy pojawią się okoliczności mogące zmienić wynik sprawy. Taka sytuacja może nastąpić, jeśli np. sąd odmówił rozwodu ze względu na dobro małoletnich dzieci, a ponowny pozew rozwodowy zostanie wniesiony po uzyskaniu przez te dzieci pełnoletności. Podobnie będzie jeśli wcześniej sąd oddalił pozew rozwodowy ze względu na brak zgody na rozwód ze strony niewinnego małżonka, a po jakimś czasie małżonek ten zgadza się na rozwiązanie małżeństwa. Podobnie jeśli w wyniku innego związku jednego z małżonków urodzi się dziecko.

 

Zakres tematyczny: pozew o rozwód 1 Komentarz
27kwi/150

Do jakiego sądu skierować pozew o rozwód?

pozew o rozwódSprawy o rozwód i separację rozstrzygają sądy okręgowe. Pozew o rozwód lub wniosek o separację trzeba skierować do sądu okręgowego, w którym oboje małżonkowie mieli wspólne miejsce zamieszkania, jeśli choć jeden z nich dalej w tym okręgu mieszka. Reguluje to art. 41 kodeksu postępowania cywilnego. Gdy małżonkowie nie mieli wspólnego mieszkania albo też w chwili składania pozwu ani żona ani mąż nie mieszkają w okręgu sądu, gdzie mieli wspólne miejsce zamieszkania, pozew składa się do sądu właściwego dla miejsca zamieszkania strony pozwanej. Jeśli żona mieszka w Łodzi, a mąż po rozstaniu w Gdańsku, pozew chce złożyć żona, to musi ona go złożyć do Sądu Okręgowego w Gdańsku. Mąż zaś musiałby złożyć pozew w Łodzi. Gdyby pozywany małżonek mieszkał na stałe poza Polską, wtedy pozew należy przekazać do sądu odpowiedniego dla miejsca zamieszkania małżonka składającego pozew. Pozew składa się w 2 egzemplarzach, ponieważ jeden z nich sąd wysyła do strony pozwanej.

Na sprawie sądowej należy spodziewać się sędziego oraz dwóch ławników. Sprawy o rozwód odbywają się przy drzwiach zamkniętych. Oznacza to, że na sprawę rozwodową wstęp mają tylko strony, wezwani świadkowie oraz po dwie tzw. osoby zaufania. Mogą to być osoby z rodziny lub przyjaciele, którzy mają wspierać podczas tych trudnych chwil. Oznacza to, że na sprawę rozwodową nie można wejść ot tak "obejrzeć". Na sprawę rozwodową, jeśli nie została wezwana na świadka np. teściowa czy teść. Taka praktyka spowodowana jest osobistym charakterem spraw rozwodowych i poruszaniem często intymnych tematów.

Podczas sprawy rozwodowej sąd rozstrzyga kompleksowo o najważniejszych sprawach rodziny.

14mar/150

Wina za rozkład pożycia małżeńskiego

wina za rozkład pożycia małżeńskiegoPrzy ustalaniu winy za rozkład pożycia nie ma właściwie znaczenia, który z małżonków jest bardziej winny. Jeśli zawiniły obie strony, sąd tak czy inaczej orzeknie rozwód z winy obojga małżonków. Małżonek, który zawinił jedną przyczyną rozkładu pożycia, musi być uznany za współwinnego, chociażby drugi dopuścił się wielu znacznie cięższych przewinień. Jeśli jedna strona przyczyniła się choćby w niewielkim stopniu, nie można mówić o wyłącznej winie jednego z małżonków. W sprawach rozwodowych z orzekaniem o winie nie można rozpatrywać rozpadu pożycia w kategoriach kto zawinił bardziej. Wina jest wtedy po obu stronach.

Przy sprawach z orzekaniem o winie konieczne jest wykazanie winy jednego lub obojga małżonków za rozkład pożycia małżeńskiego. O winie za rozkład pożycia można mówić wówczas, gdy małżonek przez swoje zachowanie, zaniechania, naruszając obowiązki wynikające z przepisów i naruszając zasady współżycia społecznego prowadzi do trwałego i zupełnego rozkładu pożycia. Żeby przybliżyć trochę znaczenie tego przepisu należy wyjaśnić, że chodzi o obowiązki wskazane w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, takie jak:

  • obowiązek wzajemnej pomocy
  • obowiązek wierności
  • obowiązek łożenia na utrzymanie rodziny

Z własnych obserwacji i doświadczenia życiowego można stwierdzić, że najczęstsze zawinione zachowania prowadzące do rozkładu małżeństwa to:

  • urządzanie awantur
  • bicie małżonka (żony, ale i męża)
  • zdrada małżeńska
  • nadużywanie alkoholu
  • uchylanie się od pracy
  • uchylanie się od płacenia na dom i dzieci.

Wymienione wyżej zachowania są najczęściej spotykane. Jednak do negatywnych zachowań prowadzących do naruszenia obowiązków i zasad współżycia społecznego można też zakwalifikować również zachowania innej natury. Przykładowo Sąd Najwyższy w wyroku z 25 sierpnia 2004 uznał, że zmiana religii przez jednego z małżonków może być też przyczyną zawinioną rozkładu pożycia. Podobne stanowisko zajął wcześniej Sąd Apelacyjny w Katowicach, który stwierdził że za zawinioną przyczynę rozkładu pożycia może być uznana zmiana wyznania przez jednego z małżonków i zmiana wyznania dzieci bez akceptacji drugiego małżonka, zwłaszcza gdy wiąże się to również ze zmianą tradycji rodzinnych i gdy powstała w ten sposób sytuacja ma wpływ na pożycie małżeńskie. Jak widać takie aspekty również mogą prowadzić do rozpadu małżeństwa. Warto o tym wiedzieć, ponieważ coraz częściej mamy do czynienia z małżeństwami o mieszanej narodowości oraz pojawianiem się różnego rodzaju sekt wyznaniowych.

W kolejnych wpisach mowa będzie o podziale majątku po rozwodzie, który można przeprowadzić w sposób polubowny przy udziale notariusza.

5wrz/130

Czy w sprawie rozwodowej trzeba wskazać winnego rozkładu pożycia?

Według litery prawa sąd w wyroku rozwodowym powinien ustalić, który z małżonków ponosi winę za rozkład. Jednakże nie jest to obligatoryjne w przypadku, gdy oboje małżonkowie zgodnie od tego odstępują i decydują się rozwód bez orzekania o winie. Decydując się na takie rozwiązanie trzeba zdawać sobie sprawę, że rezygnacja ma znaczenie dla samej możliwość uzyskania rozwodu, ustalenia zakresu obowiązku alimentacyjnego między rozwiedzionymi małżonkami, a także przy obciążaniu kosztami procesu. Przykładowo przy rozwodzie bez orzekania o winie, alimenty od byłego małżonka można otrzymywać jedynie przez 5 lat po rozwodzie. Oczywiście takie rozwiązanie znacznie upraszcza proces i skraca czas jego trwania.

22cze/120

Majątek osobisty

Aby dobra zostały zakwalifikowane jako majątek osobisty zwany również odrębnym to wg artykułu 33  k.r.o muszą one spełniać następujące kryteria:

- muszą być uzyskane przed ślubem (przed powstaniem wspólności ustawowej)

- muszą być odziedziczone i darowane już w trakcie małżeństwa

- są to prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odręnym przepisom, np nieruchomości, maszyny, do których mają prawo jako wspólnicy spółki cywilnej

- przedmioty majątkowe służące zaspokajaniu wyłącznie osobistych potrzeb jednego z małżonków np. ubrania, sprzęt rehabilitacyjny

- prawa niezbywalne przysługujące tylko jednemu z małżonków np. prawo dożywocia, prawo alimentów

- przedmioty uzyskane tytułem odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia alco zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, tutaj wyjątkiem jest renta małżonka przyznana z powodu utraty zdolności do pracy zarobkowej lub zwiększenia jego potrzeb albo zmniejszenia widoków na przyszłość, taka renta objęta jest wspólnością tak samo jak renta ZUS czy emerytura

- należne, ale jeszcze nie wypłacone wynagrodzenie za pracę oraz kwoty należne z tytułu innej działalności zarobkowej, z prowadzenia firmy

- nagrody za osobiste osiągnięcia otrzymane przez żonę lub męża np. nagroda w konkursie piękności, ale premia czy nagroda związana z pracą należeć będzie do majątku wspólnego

- prawa autorskie i pokrewne, prawa własności przemysłowej, ale tutaj znowu honorarium autorskie czy tantiemy wchodzą w skład majątku dorobkowego

- przedmioty, nieruchomości, ruchomości kupione ze środków uzyskanych w zamian za przedmioty, które stanowiły majątek osobisty np. działka budowlana kupiona za pieniądze uzyskane ze sprzedaży mieszkania odziedziczonego przez męża

31maj/121

Wspólność majątkowa

Wspólność majątkowa to szczególny rodzaj wspólności łącznej. Jest to wspólność bezudziałowa, a w czasie jej trwania małżonkowie nie mogą rozporządzać swoimi prawami do majątku wspólnego, jako całości. Żadne z małżonków nie może rozporządzać ani zobowiązać się do rozporządzenia udziałem, który mu przypadnie w majątku wspólnym w chwili ustania wspólności. W małżeństwie, w którym obowiązuje ustrój wspólności majątkowej ustawowej wyróżnić możemy majątek wspólny małżonków oraz dwa majątki osobiste każdego z małżonków. Majątki te zwykle w trakcie trwania wspólności ustawowej nie są wyodrębnione i stanowią jedną całość gospodarczą. Wspólność majątkowa powstaje automatycznie w chwili zawarcia małżeństwa chyba, że małżonkowie przed wstąpieniem w związek małżeński podpisali intercyzę. Intercyza inaczej umowa majątkowa małżeńska to umowa zawierana pomiędzy małżonkami lub osobami zamierzającymi wstąpić w związek małżeński, prowadząca do wprowadzenia ustroju małżeńskiego odmiennego aniżeli ustawowy. Umowa majątkowa małżeńska spisywana jest w formie aktu notarialnego, przed lub po zawarciu małżeństwa. Ważną okolicznością umowy jest termin jej podpisania. Sporządzenie intercyzy nie wyklucza wspólnej odpowiedzialności małżonków za zobowiązania powstałe przed dniem jej podpisania.

17kwi/121

Brak zgody na rozwód

W kilku poprzednich wpisach poruszaliśmy temat braku zgody na rozwód. Mówiliśmy już o odmowie rozwodu ze względu na dobro dziecka. W tym wpisie zajmiemy się odmową zgody na rozwód przez wzgl na moralne i obyczajowe zasady współżycia społecznego oraz prawem małżonka do odmowy rozwodu.

Trudno jest jednoznacznie określić definicję zasad współżycia społecznego, ale żeby lepiej zrozumieć to pojęcie przytoczymy jeden z wyroków Sądu Najwyższego, w którym za niezgodne z zasadami współżycia uznane zostało żądanie przez małżonka rozwodu po 30 latach małżeństwa, gdy żona ciężko zachorowała i potrzebowała opieki. W takiej sytuacji małżonka wskutek orzeczenia rozwodu doznałaby rażącej krzywdy.

Często słyszy się w filmach stwierdzenie "nie dam ci rozwodu", "nie zgodzę się na rozwód". Mimo braku zgody na rozwód małżonka niewinnego rozwód jest dopuszczalny. W takiej sytuacji dochodzą do głosu również zasady współżycia społecznego. Oczywiście trzeba podkreślić, że odmowa zgody na rozwód małżonka niewinnego jest jego prawem z zastrzeżeniem, że odmowa ta nie koliduje z tymi zasadami. Przykładowo nie może być sytuacji, że małżonek będzie blokował drugiemu małżonkowi rozwód tylko dlatego, że chce zamanifestować swoją przewagę nad małżonkiem domagającym się rozwodu i chcącym ułożyć sobie nowe życie osobiste. Przykładowo jeśli małżonek zdradził żonę z inną kobietą i w wyniku tej zdrady urodziło się dziecko, rozwodzący się małżonkowie natomiast nie mieli dzieci. W tej sytuacji odmowa rozwodu przez małżonkę będzie nieskuteczna.

29mar/120

Interes rodziców jest drugorzędny w stosunku do dobra dziecka

W sprawach rodzinnych interes rodziców będzie zawsze drugorzędny w stosunku do dobra dziecka. Dziecko musi mieć zapewnioną dbałość o sytuację uczuciową, duchową i materialną. Trzeba mu zapewnić warunki rozwoju fizycznego i duchowego. Ochrona praw dziecka jest obowiązkem konstytucyjnym i podstawą prawa rodzinnego. W sprawach rozwodowych niestety często jest tak, że dla dobra dziecka lepsze jest ich rozstanie niż narażanie dziecka na odczuwanie efektów ich konfliktu. Zawsze rozwód będzie miał negatywny wpływ na dziecko. W pewnych sytuacja mając na wadze dobro dziecka sąd nie zezwoli na rozwód rodziców. Przykładowo jeśli dziecko na skutek konfliktu rodziców będzie miało objawy depresji, będzie miało problemy nauką, zabawą, a wg opinii psychologa rodzinnego ośrodka diagnostyczno-konsultacyjnego po rozwodzie te objawy jeszcze się pogłębią. Są to bardzo trudne do rozstrzygnięcia kwestie, ponieważ nie można zmusić ludzi do wspólnego życia jeśli ich pozycie nie istnieje.

16mar/122

Czy sąd może nie wydać wyroku rozwodowego?

Wniesienie sprawy rozwodowej nie jest równoznaczne z uzyskaniem rozwodu. Nawet jeśli sąd ustali pełny rozkład pożycia, wcale nie oznacza to, że sprawa zakonczy się wyrokiem rozwodowym. Są pewne sytuacje, kiedy wydanie wyroku rozwodowego jest niedopuszczalne i żaden sąd takowego wyroku nie wyda. Sąd z pewnością nie da rozwodu małżonkom, jeśli na skutek ich rozstania ucierpi dobro dziecka. Również, kiedy rozwód małżonków byłby niezgodny z zasadami współżycia społecznego sąd nie przychyli sie do wniosku. Ponadto, kiedy rozwodu żąda osoba wyłącznie winna rozkładu małżeństwa, sąd nie wyda wyroku rozwodowego, chyba że drugi małżonek wyrazi zgodę na rozwód, albo odmowa jest niezgodna z zasadami współżycia społecznego.

13lis/110

Prawa i obowiązki małżonków oraz ich znaczenie dla orzeczenia rozwodu

Małżonkowie w związku mają równe prawa oraz obowiązki. Jest to podstawowa i najważniejsza zasada w polskim prawie rodzinnym. Zawarcie małżeństwa jest jednoznaczne z podjęciem decyzji o wspólnym pożyciu, wzajemnej pomocy, wierności oraz współdziałania dla dobra rodziny, którą przez zawarcie związku zakładają. Ponadto małżonkowie mają obowiązek przyczyniania się do zaspokajania potrzeb założonej rodziny. Oboje małżonkowie, bez względu  przyjęte stosunki majątkowe między nimi (wspólność, rozdzielność majątkowa) mają obowiązek solidarnie odpowiadać za zobowiązania zaciągnięte przez jednego w sprawach wynikających z zaspokajania zwykłych potrzeb rodziny, takich jak opłaty za mieszkanie, remonty, płacenie za ubrania, pomoce szkolne. Jeśli jedno z małżonków nie łoży na utrzymanie rodziny, drugi małżonek ma prawo uzyskać w sądzie rodzinnym nakaz wypłacania całości lub części wynagrodzenia do rąk własnych. Wyżej wymienione elementy to obowiązki nałożone na małżonków przez kodeks rodzinny i opiekuńczy. Jeśli chodzi o prawa wynikające z tego kodeksu to małżonkowie mają prawo do wspólnego rozstrzygania o istotnych sprawach rodziny oraz korzystania z mieszkania, do którego prawo przysługuje drugiemu małżonkowi oraz korzystania z wyposażenia. Jak widać małżeństwo to szereg obowiązków i praw, z przewagą tych pierwszych. W sprawach o rozwód i separację bardzo duże znaczenie ma ocena czy i jak małżonkowie wypełniali obowiązki, które wzięli na siebie zawierając małżeństwo.

18paź/111

Przesłanki do rozwodu

Podstawowym warunkiem uzyskania rozwodu jest trwały i zupełny rozkład pożycia małżeńskiego, a także brak szans na poprawę stosunków. Co to oznacza wspólne pożycie małżeńskie? Otóż jest to więź dwojga małżonków, więź która obejmuje miłość, szacunek, zaufanie i współżycie cielesne. Poza tym jest to również wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego, zamieszkanie w jednym domu. Oczywiście fakt, że oboje małżonkowie z jakichś przyczyn nie mieszkaja razem lub nie współżyją ze sobą nie spowoduje stwierdzenia rozkładu pożycia. Są różne przyczyny, dla których takie sytuacje mogą się pojawić. Finansowe, kiedy jedno z małżonków zarobkowo wyjeżdża za granicę lub zdrowotne, kiedy z powodu jakiejś choroby współżycie jest niemożliwe. Dla rozkładu pożycia małżeńskiego decydujące będą czynniki duchowe takie jak niechęć, wrogość, nienawiść, agresja w stosunku do małżonka lub dzieci. Przyczyny rozwodów można podzielić na zawinione, niezawinione. Zawinionymi przesłankami będzie nadużywanie alkoholu, wspomniana już agresja (również słowna), unikanie pracy i współfinansowania potrzeb rodziny, agresywny lub obojętny stosunek do dzieci czy nawert rodziny współmałżonka. Niezawinione przyczyny to choroba psychiczna, długotrwała choroba, niezgodność charakterów lub niedopasowanie seksualne. Czasami niektóre przyczyny w zależności od okoliczności mogą być traktowane jako zawinione lun niezawinione. Może to być nawet różnica w poglądach religijnych, różnica w wieku.

26wrz/111

Rozwód i podział majątku

Z roku na rok wzrasta liczba klinentów trafiajacych do naszej Kancelarii Adwokackiej ze sprawami rozwodowymi. Nie są to sprawy łatwe, gdyż zawsze wiążą się ze stresem i wieloma konfliktami. Nawet jeśli małżonkowie rozstają się bez konfliktu, to zwykle problem zaczyna się pojawiać na etapie podziału majątku. Zawsze rozwód czy separacja to przykre doświadczenie dla objga małżonków. Rozwód to ostateczność, ale jeśli nie ma najmniejszych szans na utrzymanie związku jest to rozwiązanie lepsze niż pozostawanie w małżeństwie z osobą, z którą nie możemy sie dogadać, zbyt częste kłótnie powodują mocna napięcia, które odbijają się na dzieciach. Warunkiem uzyskania rozwodu jest trwały i zupełny rozkład pożycia małżonków. O rozwód może wystąpić  każdy z małżonków i złożyć w sądzie pozew rozwodowy. W dalszych wpisach będziemy chcieli uświadomić mażłonkom decydującym się na rozwód z jakimi problemami będą się stykać podczas sprawy rozwodowej, jakie dokumenty będą musieli przygotować, jak będzie wyglądał podział majątku, jakie rozstrzygnięcia muszą się znaleźć w wyroku rozwodowym, z jakimi kosztami trzeba się liczyć przystępując do sprawy rozwodowej, komu przyznana zostanie władza rodzicielska i wiele, wiele innych informacji prawnych z tego tematu. Każdy wpis będzie zawierał informacje na inny temat, tak aby w przyszłości można było łatwo znaleźć interesujący nas temat bez konieczności czytania wszystkiego. Przytoczymy również przykłady z praktyki naszej kancelarii. Wszystkie informacje i porady prawne będziemy starali się przekazywać językiem przystępnym, bez zbędnych sformułować prawnych. Zapraszamy do lektury i odwiedzin naszego bloga.

31sie/110

Kancelaria Adwokacka Łódź – Adwokat Monika Piech-Balicka

    Kancelaria Adwokacka Monika Piech-Balicka, Łódź ul. Polskiej Organizacji Wojskowej 17 m 2 tel-fax 042 633 45 45. Porady prawne i doradztwo. Pomoc i obsługa prawna dla osób fizycznych i firm z zakresu prawa cywilnego, gospodarczego i karnego. Przygotowywanie pism procesowych, formułowanie i opiniowanie umów. Sprawy rozwodowe, pisanie pozwów. Dochodzenie alimentów na dzieci i na rzecz małżonka. Podziały majątków. Rozwody z orzekaniem o winie. Skuteczna pomoc w uzyskiwaniu odszkodowań od firm ubezpieczeniowych. Wszystkie sprawy prowadzone są przez doświadczonych prawników, z którymi Klient ma bezpośredni kontakt i może uzyskać wszelkie informacje na temat prowadzonej sprawy. Przed podjęciem jakichkolwiek działań dokładnie analizujemy sprawę.